گزارش صعودبه قله آیقارازمسیرتندیرلی

ممسیرصعودبه قله آیقارازطریق تندیرلی یکی اززیباترین مسیرهای کوهنوردی درکوههای اطراف مشکین شهرمی باشد.این مسیربه دلیل شیب ملایمش ومناظرزیبای اطرافش به یقین یکی ازبه یادماندنی ترین صعودهای هرکوهنوردی خواهدبود.درمورخه 88/4/26ساعت هشت صبح مشکین شهرراترک می کنیم.برای رسیدن به ابتدای مسیرصعودبایدبه روستای کوهستانی موییل که حدود15کیلومترباشهرفاصله داردرفته وبعدازرسیدن به روستاواردجاده خاکی شدکه برای تاسیسات زمین گرمایی ساخته شده است.بااینکه این راه خاکی تاخودمنطقه تندیرلی ادامه می یابدولی بعدازسایت آخرراه ناهموارمی شودوتردددرآن تنهابااتوموبیل های شاسی بلندمیسراست.

ساعت نه صبح اتوموبیل راکمی جلوترازسایت آخرزمین گرمایی متوقف کرده وبه طرف تندیرلی ادامه مسیرمی دهیم.بعدازحدودنیم ساعت برای صبحانه کنارچشمه ای توقف می کنیم.تندیرلی ازنظرمنابع آب زیرزمینی فوق العاده غنی می باشدوچشمه های بزرگ وکوچک به تعدادزیاددرمنطقه دیده می شوند.درواقع تندیرلی سرچشمه رودخانه خیاوچایی می باشدکه قسمتی ازآب شرب شهروآب زراعی تعدادزیادی ازروستاهای اطراف مشکین شهرراتامین می کند.این رودخانه ازتندیرلی شروع شده وازطریق دره خیاوچای تارودخانه قره سورفته وبه این رودمی ریزد.

ساعت ده حرکتمان راادامه می دهیم.بعدازدوساعت به محوطه اصلی تندیرلی می رسیم.هواعالی است وعطرگل های وحشی ازهرسوبه مشام می رسد.به دلیل اشباع بودن خاک ازآب این منطقه درفصول گرم سال کاملاسرسبزبوده وحتی درسال های خشکسالی هم سرسبزی خودراازدست نمی دهد.تنهامشکل تندیرلی چرای بیش ازحددام است که گاه تاحدانهدام مراتع جلومی رود.
ازتندیرلی چندین مسیربرای صعودبه قله آیقاروجودداردوتقریباازهرجهتی امکان صعودبه قله میسراست.نزدیکترین مسیرجلورفتن دردره ای است که تاآغازمخروط اصلی قله ادامه می یابدولی ادامه این مسیربدلیل ریزشی بودن دشواراست وبهتراین است که ازجهت جنوب ازدره خارج شده ومسیررابه سوی قله ادامه داد.زیباترین مسیرهم ازکنارآبگیرصمدگولی می گذرد.مخروط قله دراین جهت سنگلاخ بوده صعوداندکی دشواراست.
مامسیرآبگیرراانتخاب می کنیم.برای رسیدن به آبگیربایدازسمت راست ازدره خارج شد.دراین قسمت ازدره چندین چشمه زیباباآبی زلال وفوق العاده مطبوع وجوددارد.ساعت یک ونیم به کنارآبگیرمی رسیم که مانندهمیشه زیباوآرام است.ازسربالایی غرب آبگیربالارفته وبه محوطه مسطحی می رسیم که به مخروط قله منتهی می شویم.سنگهای بزرگی دراین مسیروجوددارندکه گویی تمامی ندارند.ساعت سه به قله می رسیم .تنهادیدارکنندگان قله آیقاردراین روزماهستیم.توقفی کوتاه درقله می کنیم .قله آیقارحدود3500 مترارتفاع داردوازقله مشکین شهروروستاهای اطراف به روشنی دیده می شود.دورنمای قلل کسراوهرم نیزازقله آیقاربسیارزیباست.
هنگام بازگشت ازقسمت جنوبی قله سرازیرشده وکمی جلوتروارددره تندیرلی می شویم.دراین قسمت توده های بزرگ برف وجودداردوراه رفتن برروی برف درتیرماه لذت دیگری دارد.ساعت چهارکناریکی ازچشمه های بیشمارتندیرلی برای نهارتوقف می کنیم.دل کندن ازاین طبیعت بینظیردشواراست ولی بایدبازگشت وماتندیرلی وآیقارراتافرصتی دیگروصعودی دیگرترک می کنیم.


                                     مخروط اصلی قله آیقار-88/4/26

                                     دورنمای کسراازقله آیقار-88/4/26

                                     تندیرلی بهشت گمشده سبلان-88/4/26

گزارش صعودبه آیقارازمسیردره

به دلیل بارندگی های اخیرکوههای اطراف شهرستان مشکین شهرامسال طراوت وزیبایی فوق العاده ای دارند.بااینکه حدودیک ماه قبل صعودی به منطقه آیقارازمسیرقینرجه داشتیم،تصمیم گرفتیم صعوددیگری واینبارازمسیردره به این ارتفاعات انجام دهیم.جمعه 88/4/5ساعت هفت ونیم صبح راهی آبگرم قینرجه می شویم.به دنبال چندبرنامه سنگین که درهفته های گذشته داشته ایم تعداداعضافعال گروه به شدت کم شده وبه نظرمی رسدخصوصاپس ازصعودفوق العاده سنگین به آیقاروتندیرلی که درتاریخ هشتم خردادودرهوای نامساعدانجام شدوشامل حدودسیزده ساعت کوهپیمایی دشواربود،تعدادی ازگروه عطای کوهنوردی رابه لقایش بخشیده اند.کوهنوردی ورزش سنگینی است وعلیرغم نشاط وشادابی واعتمادبه نفسی که به شخص می دهدتنهاکسانی که واقعاعاشق این ورزش مفرح هستندقادرندبصورت مداوم آنراانجام دهندوظاهراتعداداین افرادعاشق درگروه ماتنهاسه نفربوده اند.
به هرروی ساعت هشت گروه سه نفره ماحرکت خودراازآبگرم قینرجه آغازمی کند.مشکین شهرمنطقه کم بارانی است ومعمولامراتع کم ارتفاع تردراین موقع ازسال کاملا خشک می شوند،ولی امسال به لطف بارش های مداوم باران دردوماه اخیراثری ازخشک شدن مراتع دیده نمی شود.عطرگل های وحشی ،وزوززنبورهاوصدای پرندگان گوناگون طبیعت رابسیارزیباومسحورکننده کرده است.آنقدرغرق این زیبایی هاگشته ایم که متوجه نمی شویم کی به ابتدای دره آیقاررسیده ایم.
صبحانه مختصری می خوریم ووارددره می شویم.همانگونه که درنوشته های پیشین وخصوصادرمطلب مسیرهای صعودبه آیقارتوضیح داده شده است،زیباترین ودرعین حال دشوارترین مسیرصعودبه آیقارمسیردره می باشد.علت این دشواری هم این مسئله است که امکان گذرازکناررودخانه دربیشترقسمت هاوجودنداردوبایدازدوطرف دره برای صعوداستفاده کردوبطورمرتب ازرودخانه گذشت وچپ یاراست دره رابرای صعودانتخاب کرد.حتی درقسمت هایی ازمسیرنیمچه صخره نوردی های کوتاهی هم نیازاست.رودخانه درقسمت هایی ازمسیراززیرتوده های برف عبورمی کندومنظره بسیارزیبایی بوجودمی آید.یکی دوباروبااحتیاط کامل ازروی این توده های برف یخزده عبورمی کنیم.رودخانه پرآب است وگاهی حین عبورلحظه ای مارامهمان خودکرده وکفش وشلوارمان راخیس می کند.باکی نیست ودرمقابل اینهمه زیبایی مشکلات کوچک رنگ می بازند.ردپای حیوانات وحشی دردوطرف رودخانه پراکنده اند.درچندنقطه ردپای خرس به وضوح دیده می شود.اکثرردپاهای دیگرمربوط به گرازوگرگ است.دریکی ازنقاط صعب العبورغاری دردیواره دره قرارداردکه درسالهای گذشته چندین بارردپای خرس رادرورودی آن دیده ام وبا اینکه می دانیم خرس حیوان بسیارآرامی است وامکان حمله آن به انسان بسیارپایین،ولی بازاحتیاط رارعایت کرده وقبل ازرسیدن به نزدیکی غارترقه ای منفجرمی کنیم تاوجودحیوان درون غاریادرآن نزدیکی مشخص شود.خبری نمی شودومابه مسیرخودادامه می دهیم.دردونقطه آبشارهای زیبایی درمسیررودخانه ایجادشده است وخصوصاوجودبرف دراطراف آنهامناظرزیبایی بوجودآورده است.ساعت یک ونیم ازقسمت تنگ دره خارج می شویم.ازاین نقطه به بعددره بسیارعریض می شود.چشمه های فراوانی دراین قسمت قراردارندکه یک ساعت بعدبه کناریکی ازآنها می رسیم.منطقه کاملاخلوت است وبدلیل وجودعلوفه درارتفاعات پایین ترهنوزعشایربه این قسمت ازکوه نیامده اند.کنارچشمه نهارمی خوریم وساعت چهارونیم آهنگ بازگشت می کنیم.برای صعودبه خودقله ازاین مسیربایدحداکثرساعت شش ازشهرحرکت کردوازنظرزمانی امکان صعودبه قله رانداریم وبه همین حدبسنده می کنیم.دربازگشت بارش باران آغازمی شودومانیم ساعتی زیرنایلونی که همراه داریم می نشینیم وپس ازبندآمدن باران به راهمان ادامه می دهیم.بازگشت ازراه مالروشرق دره راحتترین مسیربرای پایین آمدن است.ساعت هفت ونیم به قینرجه می رسیم وپرونده صعودی دیگربرای مابسته می شود.                        والسلام

                                         دره آیقار-پنجم تیرهشتادوهشت

                                         آبشاری درمیان برف-دره آیقار-پنجم تیرهشتادوهشت

                                        دره آیقار-پنجم تیرهشتادوهشت

گزارش صعودبه آیقار

روزجمعه هشتم خرداد 88ساعت هفت صبح به قصدصعودبه ارتفاعات آیقارمشکین شهرراترک می کنیم.هوانیمه ابری است واحتمال بارش باران بسیاراست.یکی ازاعضای گروه طبق معمول خواب مانده است وکمی پس ازمابه آبگرم قینرجه می رسد.زیادتعجب نمی کنیم چون اولین بارنیست که این اتفاق می افتد.درهرصورت اتوموبیل رادرآبگرم پارک کرده وحرکتمان رااغازمی کنیم.بادنسبتاشدیدی می وزدوتلفیق هوای نیمه ابری وبادشدیدخبرازیک صعوددشوارمیدهد.ازآبگرم قینرجه به طرف جنوب وابتدای دره آیقارحرکت می کنیم.محوطه مسطحی که بین قینرجه وارتفاعات آیقارقرارداردکاملاسرسبزاست وعطرگلهای وحشی ازهرسوبه مشام می رسد.ساعت 9به ابتدای دره آیقارمی رسیم.تعدادی ازکوهنوردان مسن کنارچشمه کوچکی که دراین مکان قرارداردبرای صبحانه توقف کرده اند.سن بعضیشان بالای هفتاداست.بادیدن آنهاغرق لذت می شوم ودردل به ایشان تبریک می گویم برای استقامتی که به خرج داده وبه این محل رسیده اند.کناررودخانه صبحانه می خوریم ومحیای حرکت می شویم.راهی بس دشواردرپیش داریم.سراسروجودم سرشارازشوق صعوداست .دراین فصل سال تاکنون به این ارتفاعات صعودنداشته ام وبرای نظاره منظره آیقاردراین موقع ازسال لحظه شماری می کنم.ازسربالایی تندی که درابتدای دره قرارداردبالا می رویم ودوباره به کناررودخانه سرازیرمی شویم.مسیردره دراین فصل برای صعودامن نیست.رودخانه دربیشترقسمت هااززیرتوده های برف جاریست وحرکت ازروی این توده های برف خالی ازخطرنیست.به همین دلیل ازسربالایی شرقی دره بالامی رویم.سربالایی نفس گیری است وبایدآنقدربالارویم تابه راه مالرویی برسیم که تاآیقارادامه می یابد.نگران مسدودبودن راه توسط برف هستم چون اگرچنین باشدبایدبرف رادورزدکه هم ازنظرزمان وهم انرژی به ضررمان است.یک ساعت ونیم طول می کشدتابه راه مالروبرسیم.خوشبختانه راه بازاست وساعت یازده ونیم به ابتدای سربالایی تندی می رسیم که به محوطه آیقارمنتهی می شود.

                                                                

                                             ابتدای دره آیقار-88/3/8

نمای بی نظیری ازاعجازطبیعت پیش رویمان گشوده می شود.آیقاردراین فصل واقعازیباست.دره مالامال ازبرف است وتنهادربعضی ازقسمت هابرف آب شده وگیاهان شروع به رشدکرده اند.آب چشمه هابه آب ناشی ازذوب شدن برف پیوسته وجوشان وخروشان به پایین سرازیرمی شود.آب دربیشترمسیراززیربرف جاریست وتنهاصدای انرامی توان شنید.ازمیان برف هاراهی یافته وبه صعودادامه می دهیم.هرچه جلوترمی رویم برف بیشترمی شود.ساعت دوبه محوطه آیقارمی رسیم.محوطه سراسرپوشیده ازبرف است .قله درجنوب غربی استوارومغرورمارانظاره می کندولی دراین برنامه نمی توانیم به دیدارش رویم چون هدفمان ادامه مسیربه طرف تندیرلیست وازنظرزمانی امکان صعودبه خودقله رانداریم.

                       

                                                                  آبگیرصمدگولی-هشتم خرداد88

                                                   

                                                                                         دره آیقار88/3/8

                       برای پیگیری گزارش صعودبه ادامه مطلب مراجعه نمایید.

ادامه نوشته

صعودبه آیقارازطریق کرکری

                                              

 یکی اززیباترین مناطق اطراف مشکین شهرمنطقه کرکری (karkari)می باشد.کرکری درغرب ابگرم قینرجه وجنوب غربی مشکین شهرواقع است.ازراه اسفالته مشکین شهربه قینرجه وموئیل راه خاکی جدامی شودکه پس ازگذرازمنطقه اینچه نو (incheno)به منطقه کرکری میرسد.چندین چشمه بزرگ دراین منطقه قراردارندکه ازبه هم پیوستن آنها رودخانه کرکری بوجودمی ایدکه اب زراعی چندین روستای پایین دست را تامین می کند.درمسیراین رودخانه یک استخرپرورش ماهی احداث شده وابشارزیبایی هم وجوددارد.
حدودبیست وپنج سال قبل برای انتقال اب ازاین رودخانه به مشکین شهرخط لوله ای احداث شدکه درطول زمان اهمیت خودراازدست داده است ولی باوجوداین هنوزهم بخشی از اب شرب شهرازاین خط لوله تامین می شود.
برای صعودبه ایقارازطریق کرکری می توان ازطریق راه خاکی به سرچشمه رودخانه رسیدکه اگرمبداحرکت راازمشکین شهرحساب کنیم بااتومبیل حدود یک ساعت زمان خواهد برد.پس ازرسیدن به سرچشمه بایدازسربالایی تندی بالارفت که درپاییزوزمستان وماههای اردیبهشت وخردادآکنده ازتوده های برف یخزده است وتنهادرخردادماه گذرگاه هایی به دلیل اب شدن برف ایجادمی شودکه برای صعود می توان از آنهااستفاده کرد.پس ازاتمام این سربالایی تندبه منطقه میرعلم(mir alam)خواهیم رسیدکه درتابستان ییلاق چندین طایفه ازعشایرمیباشدودارای چمنزارهای زیبا وچشمه های فراوان می باشد.قله آیقاردرشرق این منطقه قرارداردکه پس ازحدودیک ساعت می توان به آن رسید.

                                      آبشار زیبای گورگوردرغرب آبگرم قینرجه

 

 

                                دریاچه ساوالان واقع درقله سلطان

نقشه ارتفاعات آیقارومسیرهای صعودبه قله

             به دلیل نبودن نقشه ارتفاعات آیقارنقشه ترسیمی اینجانب تقدیم می شود

                                                             
  

 

                                                              
   

                            مسیرهای صعودبه قله آیقارازنمای شمالی

                                                                   

وجه تسمیه واطلاعات تاریخی درموردارتفاعات آیقار

درموردعلت نامگذاری ایقارنظرات متعددی وجودداردلیکن به نظرمیرسدصائب ترین نظریه انتساب این ارتفاعات به دوعنصرجدایی ناپذیرآن یعنی برف وخرس  باشد.آیی (AYI)درزبان ترکی به معنی
خرس وقار(GAR)به معنی برف می باشدوآیقاربه صورت تحت اللفظی معنی می دهدبرف خرس.
پس ازقلل سه گانه ساوالان آیقارتنهامنطقه ای است که دارای یخچال دائمی هرچنددرابعادکوچک می باشد.نگارنده به یادنمی اوردکه لااقل دریکی دودهه اخیربرف این ارتفاعات درتابستان به طورکامل ازبین رفته باشد.هرقدرکه دمای هوادرتابستان بالا باشدبازهم درچندمنطقه برف تابارش برف پاییزی باقی می ماند.
یکی ازاین مناطق قسمت شمالی ککیل میباشدکه معمولادرسه قسمت مجزاولی نزدیک هم برف دربرابرگرمای افتاب مقاومت می کند.البته بیشترین برف معمولادریخچال اصلی که غربی ترین قطعه ازاین برف ها میباشددیده می شود.درضلع شرقی قله یعنی منطقه تندیرلی هم یخچالهای کوچکی وجوددارند.
قبل ازرایج شدن یخچال درمنطقه ووقتی مردم از گرمای آفتاب کلافه می شده اندافرادی همراه بااسب والاغ به ارتفاعات ایقارصعودمی کرده اندوپس ازسپری کردن شب درکوه صبح زودوقبل ازطلوع آفتاب خورجین های خودراازبرف یخزده انباشته  وبسوی شهر حرکت می کرده اندتاکام مردم بااب خنک اشنا شود.حتی روایاتی وجودداردکه ازبرف ایقاربرای درست کردن بستنی درتابستان استفاده می شده است ولی درموردمیزان صحت این مسئله اینجانب نمی توانم اظهارنظرکنم.
درموردخرس ایقارهم میتوان ازکهنسالان منطقه داستان هاشنید.تادو سه دهه قبل خرس به وفوردراین ارتفاعات دیده می شده است ولی پس ازاحداث جاده های متعددعشایری وهجوم گردشگران به مناطق بکرکم کم تعداداین حیوان باشکوه درمنطقه کم شده وحتی می توان گفت که به حدانقراض رسیده است ودرچندسال اخیرتوله خرس درمنطقه دیده نشده است که این مسئله نشانه عدم زاداوری وانقراض نسل این گونه جانوری زیبااست.
این مسئله تنهادرموردخرس اتفاق نیافتاده بلکه چندین گونه دیگرهم مدت هاست درمنطقه رویت نشده اندکه ازان جمله می توان ازکل وبز وچندین نوع پرنده مانندکبک اور(OUR)وکرکس نام برد.

صعود به آیقارازطریق قینرجه

قینرجه درجنوب مشکین شهرودر12کیلومتری این شهرقراردارد.راه ارتباطی مشکین شهربه قینرجه آسفالت است ومناظراطراف بسیارجالب ودیدنی میباشد.پس ازرسیدن به این ابگرم از سه طریق میتوان به قله آیقاررسید. مرسوم ترین مسیرادامه راهپیمایی به طرف جنوب ورسیدن به محلی است که آب سرازیرشده از ایقارواردلوله شده وجهت مصرف اهالی به تصفیه خانه مشکین شهرانتقال می یابد.ازقینرجه تااین مکان حدود 1.5 الی 2 ساعت پیاده روی نیازاست .اغلب مسیرصاف بوده وتنها شیب ملایمی به سمت جنوب دارد.
کوه نوردانی که صبح زودازشهرحرکت کرده اندصبحانه رادراین محل صرف کرده وسپس صعوداصلی راآغازمی کنند.
ادامه راه دراین مسیربه دونحواست.میتوان ازطریق دره صعود کردکه مسیربسیارزیبایی است ولی دراوایل فصل صعودیعنی تااواسط تیرماه مملوازبرف یخ زده بوده ودربیشترمسیررودخانه از زیرتوده های برف میگذرد.حرکت از روی این توده های برف به دلیل امکان شکستن لایه های برف یخ زده خطرناک بوده وممکن است سبب سقوط به میان رودخانه شود.حتی درزمانی که دره عاری از برف میشود به دلیل امکان ریزش سنگ در قسمت هایی ازمسیرصعودخالی ازخطرنیست.درچندقسمت ازمسیرصعودمستقیم ممکن نبوده وبایدقسمت های صعب العبوررادورزدکه سبب خستگی زیاد میشود.باوجودتمامی این مخاطرات به دلیل زیبایی غیر قابل وصف این مسیرکوه نوردان مشکین شهراغلب دربرابروسوسه صعودازطریق دره نمی توانندمقاومت کنند.
پس ازحدوددوساعت می توان به ابتدای دره رسیدوازانجاتارسیدن به  قله آیقاربین دوتاسه ساعت زمان لازم است.به این ترتیب ازابگرم قینرجه تارسیدن به قله حدوداشش ساعت زمان نیاز است.
بیشترکوهنوردان ترجیح می دهندپس ازکمی بالارفتن ازدره ازتپه واقع درطرف چپ تپه صعودکنندتابه یک راه مالروکه به محاذات دره بالامیرودبرسند.این راه به ابتدای دره ختم شده وازان به بعدتارسیدن به قله بامسیرقبلی مشترک است.پس از رسیدن به سراغازدره بایدازیک سربالایی تندبالارفت .دراین سربالایی چشمه های متعددی وجوددارندکه آب آنهابسیارسردبوده وحتی دراواسط تابستان هم بیش ازچندثانیه قادربه نگهداشتن دست در آب نخواهیدبود.
پس ازاین سربالایی تندمحوطه صاف وبسیارزیبایی قرارداردکه قله درجنوب شرقی آن واقع است.ازاین محوطه به بعدرسیدن به قله بابالارفتن ازمخروط اصلی قله میسراست.
مسیردیگربرای رسیدن به قله ازطریق قینرجه صعودبه تپه واقع درغرب آبگرم وپیشروی به سمت جنوب با استفاده ازاین یال است.ازاواسط این یال به بعدمسیرپرازسنگ های بزرگ است.درقسمتی ازاین یال سنگ های بزرگی قراردارندکه قبل از آمدن عشایربه ییلاق محل استراحت خرس ها می باشدوباکمی دقت می توان محل خواب وموهای ریخته شده حیوان رامشاهده کرد.
این یال باانحراف به شرق به قله می رسد.
مسیرسوم برای صعودبه آیقارازطریق قینرجه استفاده ازیالی است که درشرق آبگرم قرارداردوباانحراف تدریجی به سمت جنوب غرب به محوطه آیقارمیرسد.
به نظرنگارنده زیباترین مسیرخوددره است ولی همانطورکه گفته شدصعودازاین طریق جزماههای مردادوشهریوردشواربوده وتوام بامخاطراتی است.مرسوم ترین مسیراستفاده ازراه مالروشرق دره است.یال های شرقی وغربی بیشتربرای صعودزمستانی استفاده میشود.