مسیرصعودبه سبلان ازطریق پناهگاه شرقی

رایج ترین مسیربرای صعودبه کوه ساوالان ،مسیرپناهگاه شرقی  است .این مسیربرای کوهنوردانی که اولین صعودشان بوده وراهنماهم ندارندبهترین مسیرمی باشدچون وجودراه اتوموبیل روتاپناهگاه سبب شده اغلب کوهنوردان نا آشنابه محل،به راحتی خودرابه پناهگاه برسانندوازطرف دیگرمسیرپناهگاه تاقله کاملاپاکوب بوده ومشخص است ودربیشترقسمت های مسیرپرچم های راهنماهم وجوددارد.روزهای پنجشنبه وخصوصاجمعه سیلی ازجمعیت ازپناهگاه به سوی قله روان می شودوتنهاکافی است همراه جمعیت شوید.ازمشکین شهرتاآبگرم شابیل حدودیک ساعت راه است.آبگرم شابیل ازگذشته به عنوان مبداصعودبه ساوالان مطرح بوده ودرسالهای اخیرباایجادراه ماشین روبه پناهگاه به مسیراصلی صعودتبدیل شده است.مسافت شابیل تاپناهگاه رامی توان بالندرورهای کرایه ای درزمان نیم ساعت طی کرد.اگرکوهنوردواقعی باشیدبهتراست قیداتوموبیل رازده ورنج چهارالی پنج ساعت پیاده روی رادرمقابل استفاده اززیبایی های مسیربه جان بخرید.اگرقصدپیاده رفتن تاپناهگاه راداشته باشیدبهتراین است که بجای حرکت درراه ماشین رو،ازتپه واقع درروبروی شابیل بالارفته ومسیررابه طرف پناهگاه ادامه دهیدچون گردوخاک حاصل ازحرکت مداوم اتومبیل هایی که بین شابیل وپناهگاه درحرکتندسبب آزارتان خواهدشد.برای رسیدن به پناهگاه می توان ازمسیردیگری هم استفاده کردکه زیبا تروخلوت ترازمسیرشابیل می باشد.برای صعودبه پناهگاه ازاین مسیربایدقوتورسویی رابه عنوان مبداحرکت انتخاب کرد.قوتورسویی آبگرم بسیارجالب وکم نظیری است که درنزدیکی شابیل قراردارد.قبل ازرسیدن به خودقوتورسویی ووقتی جاده به طرف شمال پیچیده وازسبلان دورمی شود،بایدازاتوموبیل پیاده شده ووارددره قوتورسویی شده ودرمسیرجنوب وبه طرف سبلان حرکت کرد.این دره بسیارزیبابوده وعلاوه برسرسبزی دارای آبشاری جالب نیزمی باشد.چشمه گوگردداری هم باآبدهی بالادرون دره وجودداردکه برخلاف قوتورسویی آب آن سردبوده ودرنوع خودجالب است.پس ازحدودنیم ساعت پیاده روی درداخل دره به چشمه کوچکی خواهیدرسیدکه درطرف راست رودخانه قراردارد.دراین نقطه بایددرجهت غرب ازدره خارج شویدوازچندسربالایی بالارفته وبطرف چپ قله حرکت کنیدتاپناهگاه رویت شود.این مسیرهم ازقوتورسویی تاپناهگاه نیازبه حدودچهارالی پنج ساعت پیاده روی خواهدداشت.                       

                                              پناهگاه شرقی سبلان

پناهگاه سبلان شامل سازه ای بزرگ ازسنگ وبتن است که گنجایش تعدادزیادی ازکوهنوردان رادارد.درون پناهگاه تخت هایی برای راحتی کوهنوردان تعبیه شده وآب شرب نیزتوسط لوله ازچشمه ای درکوه ،به پناهگاه منتقل شده است.سرویس بهداشتی نه چندان تمیزی هم درمحل احداث شده ودرفصل صعودفروشگاهی هم درمحل پناهگاه فعالیت می کند.متاسفانه عدم رعایت مسایل اولیه بهداشتی وزیست محیطی ازطرف کوهنوردان همراه باکم توجهی مسوولان سبب ایجادمناظرزشتی ازتجمع زباله دراطراف پناهگاه شده است که دل هرعلاقمندبه طبیعتی رابه دردمی آورد.همانگونه که درمطالب قبلی ذکرشده است،احداث راه اتوموبیل روبه پناهگاه سبب هجوم گردشگرانی شدکه تنهاشبی رادرپناهگاه سرکرده وصبح صعودراامتحانی می کنندواکثراازهمان سربالایی اول به پناهگاه برمی گردندوسوارلندرورشده وبابه جای گذاشتن مقداری زباله به شهربازمی گردند.این افرادکوچکترین حرمتی برای کوه قایل نبوده وبه مرورسبب تبدیل پناهگاه به یک زباله دانی بزرگ شده اند.درفصل صعودوخصوصاشب های پنجشنبه پناهگاه آنقدرشلوغ می شودکه امکان خواب واستراحت مطلقاوجودنخواهدداشت وجالب اینکه ازاینهمه کوهنورد؟یک سومشان هم به قله نمی رسند.

ازپناهگاه تاقله بسته به سرعت حرکت چهارالی پنج ساعت کوهپیمایی نیازخواهدبود.مسیرکاملا

پاکوب بوده ونیازبه توضیح نداردوتنهابه برخی ازقسمت های مسیرکه نامگذاری شده وشهرتی دارنداشاره می شود.قبل ازشروع آخرین سربالایی که به قله منتهی می شودمحوطه مسطحی قرارداردکه نزدکوهنوردان به خسته نباشیدمعروف است.سربالایی آخربه صخره بسیارجالبی بنام سنگ محراب منتهی می شودکه می گویندمحل عبادت زرتشت بوده است.پس ازسنگ محراب قطعه زمین مسطحی بین ماودریاچه قرارخواهدداشت که درقسمتی ازآن ازروی توده ای ازبرف عبورکرده وبه دریاچه خواهیم رسید.تمام خستگی راه بادیدن دریاچه مسحورکننده سبلان ازبین می رود.این دریاچه بیضی شکل بوده وطول وعرض آن به ترتیب 140و80مترمی باشد.قسمت جنوبی دریاچه درتمام سال مملوازیخ وبرف بوده ومنظره بسیارجالبی دارد.متاسفانه درسالیان اخیروباافزایش صعودکنندگان به قله سبلان این دریاچه واطراف آن مملوازقوطی کنسرووظروف یکبارمصرف شده ومنظره تاسف باری ایجادکرده است.به امیداینکه کوهنوردان عزیزدرحفظ پاکیزگی وزیبایی قله سبلان دقت افزون تری داشته باشند.                                                والسلام

                                                                 

                                                                            آبگرم شابیل-88/3/15

                                                         

                                                                                دریاچه زیبای قله سبلان

باساوالان چه کرده ایم؟

باعروس کوههای ایران چه کرده ایم؟چه برسراین کوه وطبیعت اطرافش آورده ایم؟ساوالان درحال مرگ تدریجی است وماگویی مسخ شده ایم وکوروکرتنهابه نظاره نشسته ایم.کوهنوردانی که رنج راه به جان خریده وبه قله می رسندقطعاوضع اسفناک قله ودریاچه رادیده اند.دریاچه به گورستان قوطی کنسروتبدیل شده است.پلاستیک وظروف یکبارمصرف درجای جای قله پراکنده اند.پلشتی رامابه ساوالان آوردیم وگرنه این کوه مظهرپاکی بود.اطراف پناهگاه بیشتربه زباله دانی شبیه است تاکمپ.احداث راه ماشین روبه پناهگاه سبب هجوم افرادی شدکه هیچ ارزشی برای کوه قایل نبودندواگرنبوداین راه سهل وآسان محال بودکه بتوانندخودرابه این محل برسانند.بیشتراین افرادحتی توانایی صعودبه قله راندارندوازابتداواگرکمی جانسخت ترباشندازاواسط راه برمی گردندوعطای صعودرابه لقایش می بخشندوتنهاارمغان آنهابرای ساوالان زباله وانهدام طبیعت خواهدبود.کوهنوردواقعی بااتوموبیل به پناهگاه نمیرود.کوهنوردواقعی لذت رسیدن به پناهگاه رابعدازچندین ساعت کوهپیمایی وعرق ریختن می داندواین لذت راباهیچ جیپ ولندروری معاوضه نخواهدکرد.کوهنوردواقعی می داندکه

پایین آوردن چندقوطی کنسروازقله کارزیاددشواری نیست.کوهنوردواقعی می داندکه شیشه دویست سال طول می کشدتاازبین برود.اومی داندکه ظروف یکبارمصرف سالهامهمان ناخوانده کوه خواهندبودوبازمی داندکه مهمان کوه است وهدیه مهمان به میزبان پلشتی نخواهدبود.ماراچه شده است؟چرامی خواهیم پای افرادی رابه مکانی بازکنیم که کوچکترین حرمتی برایش قائل نیستند.پیرزن هفتادساله ای رابالندرورتاپناهگاه می آوریم وصبح فرداصدمترنرفته باحال زاروپس ازچندین باراستفراغ وتنگی نفس وبالارفتن فشارخون وچندین دردومرض دیگرپایین آورده وباهمان لندرورعازم بیمارستان می کنیم.ازاین صعودشروع نشده به انتهارسیده,چه چیزعایدفردموردنظروکوه شده است.برای کوه چندکیلوگرم زباله وبرای آن کوهنورددازکارکنان بیمارستان ودربدترین حالت شایدازکارکنان سردخانه بایدپرسید.

بیشترکوهنوردان واقعی مدتهاست که مسیرصعودخودراازپناهگاه به جانپناه غربی تغییرداده اندچون دراین مسیرآلودگی وپلشتی کمتراست وپای ناکوهنوردان هنوزبه این مسیربازنشده است ومبادروزی که راهی دیگرمهمان ناخوانده این قسمت ازکوه شودولذت صعودازاین مسیرراهم ازمابگیرد.انشاالله که آن روزهیچگاه فرانرسد.

                   واقعاحیف نیست این طبیعت زیبانابودشود؟
                           
                      گل پامچال درساوالان-اردیبهشت88
                                                  

                                                      گلی رسته برسنگ-منطقه کرکری اردیبهشت 88
                                                                                     
                                                      سرچشمه رودخانه کرکری(karkari) اردیبهشت88

چراسبلان زیباست؟(WHY SABALAN IS THE MOST BEAUTIFUL)

اگربگوییم سبلان زیباترین کوه ایران است ,سخن به گزاف نگفته ایم.درست است که طبیعت به هرشکل وظاهری که باشدزیباست,چه کوه باشدوچه دشت یاحتی کویری سوزان ولی تمام کسانی که ازاین کوه وطبیعت اطراف آن دیدن کرده اندگواهی خواهنددادکه سبلان چیزدیگری است.ازنظر   
چشمه های آبگرم درایران رقیبی برای سبلان نخواهیدیافت .چه ازنظرتعدادچشمه های آبگرم وچه
ازنظربی همتابودن بعضی ازآبگرم های این منطقه.به عنوان مثال قینرجه گرمترین چشمه آبگرم
ایران وحتی به روایتی جهان است.آبگرم قوتورسویی نمونه مشابهی درکشورنداردوچشمه های آبگرم موجوددرسرعین ازنظرتعدادچشمه متمرکزدریک ناحیه استثنایی است.
دره زیبای شیروان دره(SHIRVAN DARE)به واقع اعجازطبیعت است.برکه های اطراف سبلان یکی ازیکی زیباتر,ییلاقهای باصفاوکم نظیردامنه های سبلان ,چشمه های جوشان ,سنگ زیبای عقاب,و
مهمترازهمه دریاچه قله سبلان که درایران بی نظیرودرجهان کم نظیر است.اینهاهمه دلایلی هستندکه مجابمان می کندسبلان رازیباترین کوه ایران بنامیم.
سبلان ازجنبه اعتقادی ومذهبی هم کوهی کم نظیراست.طبق روایات زرتشت دراین کوه به پیامبری رسیده وسی سال دراین کوه عبادت کرده است.حتی روایاتی وجودداردکه معتقدندآرامگاه زرتشت درقله ساوالان واقع است.
درکتب تاریخی هم ازاین کوه سترگ بااحترام یادشده است.ناصرخسروقبادیانی بلخی سیاح معروف هنگامی که این کوه رادیده باعبارات جالب زیردرموردآن نوشته است:
«ازدورنگریستم.برف سنگینی داشت وبرعقابی می ماندکه درحال پروازاست.اهالی گفتندهرگاه برف ساوالان تماماذوب شودآنروزقیامت خواهدشد.»
یاقوت حموی درکتاب معظم معجم البلدان ساوالان راچنین توصیف کرده است:
«قبورتعدادی ازصالحان دراین کوه واقع است وعقیده برآن است که قبرحامدپیامبردرتیغه دوم پایین قله قراردارد.»
                                                             

                                  غروب دردامنه های سبلان-مردادماه87

                                                                  
                                  غروب درمنطقه زمین گرمایی بهمن ماه 87

                                                                        
                                  غروب آفتاب -کوه دلی آلی -دامنه ساوالان-آذر1387

صعودبه جانپناه ازطریق شابیل

      

آبگرم شابیل ازگذشته به عنوان مبداصعودبه قله ساوالان مطرح بوده است .برای رسیدن به این آبگرم بایدازمشکین شهرحرکت کرده وبعدازگذرازروستای آلنی وشهرلاهرودازجاده ای کوهستانی به سمت جنوب پیش رفته وباگذرازکناردره بسیارزیبای شیروان دره(shirvan dare)به شابیل رسید.راه درسالیان اخیروبه دنبال توسعه شابیل بهسازی شده ودرفصل بهاروتابستان هرگونه وسیله نقلیه درآن قادربه تردداست.ازشابیل به بعدوبرای رسیدن به جانپناه ازدومسیرمی توان استفاده کرد.

الف)-مسیریال شمالی جنوبی

ب)-مسیرقاراگول به جانپناه

مسیریال شمالی جنوبی :این مسیردرکل آسان ترین وکوتاه ترین مسیربرای رسیدن به جانپناه می باشد.برای رسیدن به ابتدای این یال بایدازطریق راه خاکی که ازشابیل به پناهگاه احداث شده جلورفت وپس ازگذرازییلاق خاوندی ازراه پناهگاه که به شرق می پیچدخارج شده وبه سمت جنوب ادامه مسیرداد.پس ازحدودنیم ساعت به دره ای خواهیم رسیدکه ازغرب یاپراق داغی(yaprag dagi) تازیریخچال غربی سلطان جلو میرود.

                                                             

                                                                   مسیرهای صعودبه جانپناه ازطریق شابیل

                                                                           

                                                                    مسیرهای صعودبه جانپناه                                                         

برای پیگیری بحث به ادامه مطلب مراجعه نمایید

ادامه نوشته

زیباترین مسیرصعودبه سبلان

زیبایی های این کوه افسانه ای آنقدرزیاداست که انتخاب یک مسیربه عنوان زیباترین رادشوارمی کند.لیکن اگرقرارباشدتنهایک مسیرراانتخاب کنیم انتخاب من بیشک مسیررضوان دره به جانپناه غربی خواهدبود.برای رسیدن به ابتدای این مسیربایدپس ازرسیدن به روستای موییل ازطریق راه خاکی احداث شده برای تاسیسات زمین گرمایی جلورفته وپس ازنمایان شدن دره پیاده خودرابه ابتدای دره رساند.البته راه عشایری ناهمواری ازجاده زمین گرمایی جداشده وتاابتدای دره جلو می رودولی تردددراین جاده توسط اتوموبیل های شاسی بلندمیسراست.ازجاده خاکی زمین گرمایی تاابتدای دره نیازبه حدودنیم ساعت پیاده روی می باشد.درست درابتدای دره سنگ بزرگی قرارداردکه کوهنوردان ازان به عنوان نشانه استفاده می کنند.درکناراین سنگ درفصل بهاروتابستان عشایرسکنی می گزینندوراه صعودازکنارآلاچیق های آنهامی گذرد.

دره شیب نسبتاتندی داردوحین صعوداگراستراحت های متناوب وجودنداشته باشدسبب خستگی زیادمی شود.زمان لازم برای رسیدن به انتهای تپه بین یک ونیم تادوساعت است.پس ازاتمام دره قطعه منطقه ای قرارداردبه نام ساری گونی (sari gooney)که مملو ازسنگ های آتشفشانی بزرگ است.درواقع این منطقه خوددره کوچکی است که عمودبررضوان دره قرارداردوپس ازگذرازان به قوردلی گول(goordli gol)خواهیم رسیدومنظره بی بدیلی ازاعجازطبیعت پیش راشاهدخواهیم بود.

قوردلی گول آبگیرکوچکی است که آب آن ازذوب برف های اطراف تامین می شود.درقسمت جنوب ابگیرقله کسراقدبرافراشته است که دو یخچال عظیم ان زیبایی وصف ناپذیری دارند.جانپناه کسرادرجنوب شرقی ابگیرقرارداردکه ازطریق یالی که ازابگیرتاجانپناه امتداددارددرمدت نیم ساعت می توان به ان رسید.درشرق ابگیردره هرم چال واقع است وقله سلطان درامتداداین دره قدبرافراشته است .

کوهنوردانی که صبح زودازابتدای رضوان دره حرکت خودراشروع کرده اندمعمولا صبحانه رادرکنارقوردلی گول می خورند.چشمه کوچکی درکنارابگیرقرارداردکه درسالهای کم بارش اب ان بسیارکم می شودولی درهرحال وجوداین چشمه نعمت بزرگی است.البته رودخانه کوچکی هم ازذوب برف های کسرا تشکیل شده وازکنارقوردلی گول به سمت پایین دست سرازیر می شودولی اب ان کمی تلخ بوده وبهتراست تنها درصورت ضرورت به عنوان آب شرب مصرف شود.

                                                                 

                                 نمای کسراازکنارقوردلی گول تیرماه 87

پس ازگذرازقوردلی گول چشم انداززیرپیش چشمانمان گسترده خواهدشد.درشرق قله سلطان قدبرافراشته است.همچون دیوی صبورباپیکری سترگ که تحسین هربیننده ای رابرمی انگیزد.درجنوب قلل کسراوهرم چسبیده به هم قراردارندودرشمال مجموعه صخره ای بسیارزیبایی بنام قرخ مسجد(grkh masjed)که معنی ان به فارسی چهل مسجداست.شایدصخره های متعددانرابه مناره مسجدتشبیه کرده باشندوشایدهم علت دیگری داشته است.بین هرم وکسراازیک طرف وقرخ مسجدازطرف دیگردره بسیارزیبایی قرارداردکه شایدازمعدودمکان های بکرمانده درکوهستان ساوالان باشد.درطول سال شایدمعدودی کوهنوردگذرشان به این دره بیافتدودیگرهیچ.دراین دره گیاهی نمی رویدوزمین زیرپایمان مخلوطی است ازشن ویخ.سنگ های اتشفشانی درهمه مسیرپراکنده اندویخچالهای دوگانه عظیم کسرادرضلع جنوبی این دره قدبرافراشته اند.هرچه جلوتربرویم این دره ساکت ترومخوف ترمی شود.ادامه دره به راست می پیچدوبه ناگاه منظره ای جالب وبی نظیرپدیدارمی شود.یخچال هرم درانتهای دره قرارداردوزیبایی ان انسان رامسحورخویش می گرداند.ذوب یخچال رودکوچکی راپدیدمیاورد که همچون اشک چشم زلال است وانقدرسردکه چندلحظه بیشترنمی توان دست رادرآن نگاه داشت وجالب تراینکه این رودکوچک به ناگاه درزمین فرومی رودوتنهاصدای ان که اززیرزمین جاریست بگوش می رسد.

کمی جلوتراب باردیگرنمایان می شودوکمی جلوتربرای همیشه درزمین فرو می رود.دیدارازاین دره زیبا مطمئنایکی ازجالبترین وبه یادماندنی ترین بخش های کوهنوردی درساوالان خواهدبود.

کوهنوردانی که قصدرسیدن به جانپناه را دارندمعمولا وارداین دره نمی شوندبلکه راه خودرابه سمت شمال کج کرده وازشیب تندی که چسبیده به قرخ مسجدقرارداردبالارفته وبه دره دیگری می رسندکه آیی یاتاقی(ayi yatagi)نام دارد.به معنی محل خوابیدن خرس.زمانی شایداین نام بامسمابوده است ولی درحال حاضرتنهاچیزی که دران دیده نمی شودخرس است.

                                                                          

                     مسیرصعودبه قله اصلی سبلان(سلطان)ازجبهه غرب وکنارقوردلی گول

                                                                                                             

درورودی آیی یاتاقی ازهرم چال چشمه کوچکی قرارداردکه اززیرسنگ های بزرگ این مسیرمی گذردودربیشترجاهاتنهاصدای آن رامی توان شنیدودرچندنقطه ازبین سنگ هادیده می شود.برای دسترسی به آن بایدازبین سنگ هاپایین رفت.کوهنوردان معمولا نهاررادرکناراین چشمه می خورند.ادامه مسیرتاجانپناه آکنده ازسنگ است وراهپیمایی دربیشترمسیرازروی سنگ انجام می شود.به دلیل افزایش تدریجی ارتفاع اغلب کسانی که برای اولین بارصعودازاین مسیرراتجربه می کنندکوه گرفتگی دراین محل گریبانگیرشان خواهدشد.

این مسیربه شکل دره ای است که دوطرف آنراصخره های بزرگ احاطه کرده اند.دره کمی بالاتربه راست می پیچدویخچال نسبتابزرگی درروبروپدیدارمی گرددکه آب حاصل ازذوب آن به سمت پایین دست جاری شده وکمی جلوتردرلابلا ی سنگ هافرومی رود.آب یخچال قابل شرب است ولی بدلیل طعم تلخ آن زیادمناسب نیست.نرسیده به یخچال بایدبه چپ پیچیدوازسربالایی کوچکی بالارفت که به جانپناه منتهی می شود.

                                                                                

                                          مسیرصعودبه قله سلطان ازجبهه غرب وازکنارقوردلی گول  

                                               جانپناه سازه فلزی کوچکی است که به زحمت گنجایش ده تانهایت پانزده نفررابرای خواب دارد.اکثرکوهنوردان ترجیح می دهندشب رادرچادربه صبح رسانند.شب های این منطقه بسیارسرداست وحتی درتیرومردادهم دمای هوادرشب به زیرصفرمرسدوهمراه داشتن لباس گرم وکیسه خواب مناسب ضروری است.توصیه می شودکوهنوردان ازخوردن غذای سنگین اجتناب کنندچون تهوع درمیان جمع زیادی ازکوهنوردان دیده می شودوخوردن غذای سنگین سبب استفراغ خواهدشد.بدلیل ارتفاع زیادجانپناه که بالای 4000متراست اغلب صعودکنندگان سردردراتجربه خواهندکردومعمولابه خواب رفتن دراین ارتفاع مشکل بزرگی است واستفاده ازقرص خواب اورمی تواندتاحدودی این مشکل رابرطرف سازد.

ازساوالان وجانپناه سخن گفتن ویادی ازقارتال(عقاب)ساوالان نکردن بی سلیقگی است.این شاهکارافرینش درکنارجانپناه قرارداردوصخره ای آتشفشانی است که اگرازجهت شمال به آن نگریسته شودبسان عقابی مغروراست که نشسته وسررابه طرف مشرق چرخانده است.عقاب سبلان درطول زمان به نماداین کوه تبدیل شده است وکمترکوهنوردی رامی توان یافت که ازمسیرجانپناه صعودکرده باشدوعکسی ازعقاب ساوالان به یادگارنداشته باشد.                                                          

                                                                                                                                

گوره رم بیرقایانین اوسته دایانمیش قوجاقارتال

اوداداشدان یونولوب وای بونه احوال بونه تمثال

بابکین قارتالی بواولمایادورموش بئله بی حال

قوپاریرسینه ده جنجال

منی جانا باشابیرسال

گوره سن کیملره ابهاملی سوال لارفاش اولوبدور

اولمایابابک اولندن سوراگوزلریاش اولوبدور

حتم ائدیب بابک اولوبدورکی آیاقلارباش اولوبدور

داشلاراسیرداش اولوبدور

غیرتیندن داش اولوبدور

بعدازیک شب اقامت معمولاسردردوتهوع به میزان زیادی کاهش می یابد. مسیرصعودازجانپناه تاقله شیب زیادی دارد وبین دوتادوونیم ساعت زمان برای صعودنیازخواهدداشت.مسیربدلیل رفت وامدکوهنوردان کاملا مشخص است ونیازبه توضیح اضافی وجودنداردتنهانکته قابل ذکراین است که کوهنوردان درمسیرجانپناه تاقله بهتراست ازانحراف به چپ وراست مسیرصعوداجتناب کنندزیراخصوصادرطرف چپ مسیرصعودپرتگاه های عمیقی وجوددارد.وسرانجام پس ازتحمل اینهمه سختی دریاچه بسیارزیبای ساوالان پدیدارخواهدشدکه به حق شاهکارآفرینش است .