گزارش صعودبه قله آیقارازمسیرتندیرلی

ممسیرصعودبه قله آیقارازطریق تندیرلی یکی اززیباترین مسیرهای کوهنوردی درکوههای اطراف مشکین شهرمی باشد.این مسیربه دلیل شیب ملایمش ومناظرزیبای اطرافش به یقین یکی ازبه یادماندنی ترین صعودهای هرکوهنوردی خواهدبود.درمورخه 88/4/26ساعت هشت صبح مشکین شهرراترک می کنیم.برای رسیدن به ابتدای مسیرصعودبایدبه روستای کوهستانی موییل که حدود15کیلومترباشهرفاصله داردرفته وبعدازرسیدن به روستاواردجاده خاکی شدکه برای تاسیسات زمین گرمایی ساخته شده است.بااینکه این راه خاکی تاخودمنطقه تندیرلی ادامه می یابدولی بعدازسایت آخرراه ناهموارمی شودوتردددرآن تنهابااتوموبیل های شاسی بلندمیسراست.

ساعت نه صبح اتوموبیل راکمی جلوترازسایت آخرزمین گرمایی متوقف کرده وبه طرف تندیرلی ادامه مسیرمی دهیم.بعدازحدودنیم ساعت برای صبحانه کنارچشمه ای توقف می کنیم.تندیرلی ازنظرمنابع آب زیرزمینی فوق العاده غنی می باشدوچشمه های بزرگ وکوچک به تعدادزیاددرمنطقه دیده می شوند.درواقع تندیرلی سرچشمه رودخانه خیاوچایی می باشدکه قسمتی ازآب شرب شهروآب زراعی تعدادزیادی ازروستاهای اطراف مشکین شهرراتامین می کند.این رودخانه ازتندیرلی شروع شده وازطریق دره خیاوچای تارودخانه قره سورفته وبه این رودمی ریزد.

ساعت ده حرکتمان راادامه می دهیم.بعدازدوساعت به محوطه اصلی تندیرلی می رسیم.هواعالی است وعطرگل های وحشی ازهرسوبه مشام می رسد.به دلیل اشباع بودن خاک ازآب این منطقه درفصول گرم سال کاملاسرسبزبوده وحتی درسال های خشکسالی هم سرسبزی خودراازدست نمی دهد.تنهامشکل تندیرلی چرای بیش ازحددام است که گاه تاحدانهدام مراتع جلومی رود.
ازتندیرلی چندین مسیربرای صعودبه قله آیقاروجودداردوتقریباازهرجهتی امکان صعودبه قله میسراست.نزدیکترین مسیرجلورفتن دردره ای است که تاآغازمخروط اصلی قله ادامه می یابدولی ادامه این مسیربدلیل ریزشی بودن دشواراست وبهتراین است که ازجهت جنوب ازدره خارج شده ومسیررابه سوی قله ادامه داد.زیباترین مسیرهم ازکنارآبگیرصمدگولی می گذرد.مخروط قله دراین جهت سنگلاخ بوده صعوداندکی دشواراست.
مامسیرآبگیرراانتخاب می کنیم.برای رسیدن به آبگیربایدازسمت راست ازدره خارج شد.دراین قسمت ازدره چندین چشمه زیباباآبی زلال وفوق العاده مطبوع وجوددارد.ساعت یک ونیم به کنارآبگیرمی رسیم که مانندهمیشه زیباوآرام است.ازسربالایی غرب آبگیربالارفته وبه محوطه مسطحی می رسیم که به مخروط قله منتهی می شویم.سنگهای بزرگی دراین مسیروجوددارندکه گویی تمامی ندارند.ساعت سه به قله می رسیم .تنهادیدارکنندگان قله آیقاردراین روزماهستیم.توقفی کوتاه درقله می کنیم .قله آیقارحدود3500 مترارتفاع داردوازقله مشکین شهروروستاهای اطراف به روشنی دیده می شود.دورنمای قلل کسراوهرم نیزازقله آیقاربسیارزیباست.
هنگام بازگشت ازقسمت جنوبی قله سرازیرشده وکمی جلوتروارددره تندیرلی می شویم.دراین قسمت توده های بزرگ برف وجودداردوراه رفتن برروی برف درتیرماه لذت دیگری دارد.ساعت چهارکناریکی ازچشمه های بیشمارتندیرلی برای نهارتوقف می کنیم.دل کندن ازاین طبیعت بینظیردشواراست ولی بایدبازگشت وماتندیرلی وآیقارراتافرصتی دیگروصعودی دیگرترک می کنیم.


                                     مخروط اصلی قله آیقار-88/4/26

                                     دورنمای کسراازقله آیقار-88/4/26

                                     تندیرلی بهشت گمشده سبلان-88/4/26

حیات وحش سبلان درآستانه نابودی کامل

رشته کوه سبلان درگذشته دارای حیات وحش غنی ومتنوعی بوده است.وجودمراتع سرسبزو

ومنابع غذایی کافی سبب شده بودگونه های جانوری گوناگونی درمنطقه حضورداشته باشند.
حتی وجوداین حیوانات به تعدادانبوه درمنطقه سبب نامگذاری قسمت هایی ازمنطقه به نام این جانوران شده بود.قله آیقار(به معنی برف خرس)،کوه دلی آیی(به معنی خرس دیوانه)،دره آیی یاتاقی(به معنی محل خواب خرس)،برکه جیران گولی(به معنی آبگیرآهو)،برکه مارال گولی (به معنی آبگیرمارال)،جنوارداغی(به معنی کوه گرگ)ازجمله این مکان هامی باشند.
خرس سبلان درگذشته به تعدادفراوان درکل رشته کوه سبلان وجودداشته وسالمندان منطقه داستانهاازبرخوردشان باخرس برای نقل کردن خواهندداشت.گله های کل وبزکوهی وقوچ ومیش وحشی درکوه سبلان وحتی منطقه آیقاربه وفوروجودداشته اند.انواع گونه
های کبک،عقاب وسایرپرندگان بزرگ آسمان ساوالان رابه تسخیردرآورده بودند.ساوالان بانعره خرس هایش ،بلندپروازی عقاب هایش وجست وخیزآهوانش شناخته می شد.
قهقهه کبک های سبلان زمانی نه چندان دوردرجای جای این کوه زیبابه گوش می رسید.
ازآنهمه شکوه وزیبایی چه برجای مانده است؟چه برسرحیوانات سبلان آمده است؟چرادیگر
نعره خرس سبلان شنیده نمی شود؟چرادیگرحتی نشانه کوچکی ازبزکوهی سبلان دیده نمی شود؟عقاب طلایی که زمانی فرمانروای آسمان ساوالان بوداینک کجاست؟
قصه کوهی رابشنویدکه زمانی میزبان مهمان های بی آزاروزبان بسته ای بودکه به اوپناه آورده بودند.درکنار صخره های بلندش پناه می گرفتند،مهمان چشمه های سردش ومراتع
سرسبزش می شدندوهرصبحدم باطلوع خورشیدسرودزندگی می خواندند.این مهمانان کوه
رامادرخودمی دانستندوحرمتش رانگاه می داشتند.وناگاه مهمان ناخوانده ای دراین کوه پدیدارشد.اوکوه راازآن خویش می دانست وهمه چیزرابرای خودمی خواست.مهمان ناخوانده نه تنهاخودرامالک کوه بلکه مالک مهمانان دیگرکوه می دانست.اوحیوانات خودرابه کوه آوردوهمه جارابه تسخیردرآورد.هرچه مهمان ناخوانده جلوترمی آمدمهمانان کوه به قسمت های صعب العبورترپناه می بردند.مهمان ناخوانده کم کم طمع به گوشت وپوست
مهمانان کوه کردوخونریزیهاآغازشد.مهمانان کوه هرروزکم وکمترمی شدند.مهمان ناخوانده برای تسهیل رفت وآمدخودوحیوانات دست آموزش شروع به ساختن راه درجای جای کوه کردوغرش ماشین های راهسازی کوه رابه لرزه درآورد.مهمانان کوه دیگرجایی برای پنهان شدن هم نداشتندوشکوه به کوه بردندولی ازدست کوه هم کاری برنمی آمدواین پایان کارمهمانان کوه بود.مهمان ناخوانده باخودمرگ ونیستی آورده بود.هدیه اوبه کوه پلشتی بود.ظروف یکبارمصرف بودوقوطی کنسرو.شیشه بودوآهن .وراههای پرپیچ وخمی که کمرکوه راشکستند.آنهمه زیبایی به تاراج رفت.سرودزندگی درکوهستان به سکوتی مرگباربدل شدکه تنهاگاهی باغرش اتوموبیل های غول پیکرشکسته می شد.
واین بودداستان سبلان وحیواناتش.
خودرافریب ندهیم.بانوشتن نام قوچ ومیش برروی تابلوهای فلزی به عنوان حیوانات موجوددرسبلان نمی توانیم انقراض این حیوانات زیباراپنهان کنیم.قوچ ومیش وکل وبزسبلان سالهاست که درمنطقه رویت نشده اند.دیگردیرشده است .آنگاه که شکارچیان بابی رحمی تمام کوههارابه دنبال آخرین بازمانده های این حیوانات می کاویدندبایدکاری می کردیم.آنگاه
که راههای عشایری بدون مطالعات زیست محیطی درمورداثراتشان برمنطقه،کوههارامی شکافتندبایدکاری می کردیم.اینک خرس سبلان هم می رودکه به سرنوشت بزسبلان گرفتارشود.شایدتنهاشانس خرس حرام گوشت بودن آن است چه اگرحلال گوشت بودآدمیان
آزمندمدت هاقبل کارش راساخته بودندوبه تاریخش سپرده بودند.بیاییدبرای آخرین بازمانده های حیات وحش سبلان کاری کنیم.ایجادپناهگاه حیات وحش تنهاراه برای نجات حیوانات منطقه ازانقراض کامل است واگراندکی درنگ کنیم جزشرمساری دربرابرآینده گان نصیبمان نخواهدشد.
                                                                                                                           والسلام                                                      
                                                                                                       
                                                                   اززیبایی های حیات وحش سبلان-جنوارداغی-88/4/16

مسیرصعودبه سبلان ازطریق پناهگاه شرقی

رایج ترین مسیربرای صعودبه کوه ساوالان ،مسیرپناهگاه شرقی  است .این مسیربرای کوهنوردانی که اولین صعودشان بوده وراهنماهم ندارندبهترین مسیرمی باشدچون وجودراه اتوموبیل روتاپناهگاه سبب شده اغلب کوهنوردان نا آشنابه محل،به راحتی خودرابه پناهگاه برسانندوازطرف دیگرمسیرپناهگاه تاقله کاملاپاکوب بوده ومشخص است ودربیشترقسمت های مسیرپرچم های راهنماهم وجوددارد.روزهای پنجشنبه وخصوصاجمعه سیلی ازجمعیت ازپناهگاه به سوی قله روان می شودوتنهاکافی است همراه جمعیت شوید.ازمشکین شهرتاآبگرم شابیل حدودیک ساعت راه است.آبگرم شابیل ازگذشته به عنوان مبداصعودبه ساوالان مطرح بوده ودرسالهای اخیرباایجادراه ماشین روبه پناهگاه به مسیراصلی صعودتبدیل شده است.مسافت شابیل تاپناهگاه رامی توان بالندرورهای کرایه ای درزمان نیم ساعت طی کرد.اگرکوهنوردواقعی باشیدبهتراست قیداتوموبیل رازده ورنج چهارالی پنج ساعت پیاده روی رادرمقابل استفاده اززیبایی های مسیربه جان بخرید.اگرقصدپیاده رفتن تاپناهگاه راداشته باشیدبهتراین است که بجای حرکت درراه ماشین رو،ازتپه واقع درروبروی شابیل بالارفته ومسیررابه طرف پناهگاه ادامه دهیدچون گردوخاک حاصل ازحرکت مداوم اتومبیل هایی که بین شابیل وپناهگاه درحرکتندسبب آزارتان خواهدشد.برای رسیدن به پناهگاه می توان ازمسیردیگری هم استفاده کردکه زیبا تروخلوت ترازمسیرشابیل می باشد.برای صعودبه پناهگاه ازاین مسیربایدقوتورسویی رابه عنوان مبداحرکت انتخاب کرد.قوتورسویی آبگرم بسیارجالب وکم نظیری است که درنزدیکی شابیل قراردارد.قبل ازرسیدن به خودقوتورسویی ووقتی جاده به طرف شمال پیچیده وازسبلان دورمی شود،بایدازاتوموبیل پیاده شده ووارددره قوتورسویی شده ودرمسیرجنوب وبه طرف سبلان حرکت کرد.این دره بسیارزیبابوده وعلاوه برسرسبزی دارای آبشاری جالب نیزمی باشد.چشمه گوگردداری هم باآبدهی بالادرون دره وجودداردکه برخلاف قوتورسویی آب آن سردبوده ودرنوع خودجالب است.پس ازحدودنیم ساعت پیاده روی درداخل دره به چشمه کوچکی خواهیدرسیدکه درطرف راست رودخانه قراردارد.دراین نقطه بایددرجهت غرب ازدره خارج شویدوازچندسربالایی بالارفته وبطرف چپ قله حرکت کنیدتاپناهگاه رویت شود.این مسیرهم ازقوتورسویی تاپناهگاه نیازبه حدودچهارالی پنج ساعت پیاده روی خواهدداشت.                       

                                              پناهگاه شرقی سبلان

پناهگاه سبلان شامل سازه ای بزرگ ازسنگ وبتن است که گنجایش تعدادزیادی ازکوهنوردان رادارد.درون پناهگاه تخت هایی برای راحتی کوهنوردان تعبیه شده وآب شرب نیزتوسط لوله ازچشمه ای درکوه ،به پناهگاه منتقل شده است.سرویس بهداشتی نه چندان تمیزی هم درمحل احداث شده ودرفصل صعودفروشگاهی هم درمحل پناهگاه فعالیت می کند.متاسفانه عدم رعایت مسایل اولیه بهداشتی وزیست محیطی ازطرف کوهنوردان همراه باکم توجهی مسوولان سبب ایجادمناظرزشتی ازتجمع زباله دراطراف پناهگاه شده است که دل هرعلاقمندبه طبیعتی رابه دردمی آورد.همانگونه که درمطالب قبلی ذکرشده است،احداث راه اتوموبیل روبه پناهگاه سبب هجوم گردشگرانی شدکه تنهاشبی رادرپناهگاه سرکرده وصبح صعودراامتحانی می کنندواکثراازهمان سربالایی اول به پناهگاه برمی گردندوسوارلندرورشده وبابه جای گذاشتن مقداری زباله به شهربازمی گردند.این افرادکوچکترین حرمتی برای کوه قایل نبوده وبه مرورسبب تبدیل پناهگاه به یک زباله دانی بزرگ شده اند.درفصل صعودوخصوصاشب های پنجشنبه پناهگاه آنقدرشلوغ می شودکه امکان خواب واستراحت مطلقاوجودنخواهدداشت وجالب اینکه ازاینهمه کوهنورد؟یک سومشان هم به قله نمی رسند.

ازپناهگاه تاقله بسته به سرعت حرکت چهارالی پنج ساعت کوهپیمایی نیازخواهدبود.مسیرکاملا

پاکوب بوده ونیازبه توضیح نداردوتنهابه برخی ازقسمت های مسیرکه نامگذاری شده وشهرتی دارنداشاره می شود.قبل ازشروع آخرین سربالایی که به قله منتهی می شودمحوطه مسطحی قرارداردکه نزدکوهنوردان به خسته نباشیدمعروف است.سربالایی آخربه صخره بسیارجالبی بنام سنگ محراب منتهی می شودکه می گویندمحل عبادت زرتشت بوده است.پس ازسنگ محراب قطعه زمین مسطحی بین ماودریاچه قرارخواهدداشت که درقسمتی ازآن ازروی توده ای ازبرف عبورکرده وبه دریاچه خواهیم رسید.تمام خستگی راه بادیدن دریاچه مسحورکننده سبلان ازبین می رود.این دریاچه بیضی شکل بوده وطول وعرض آن به ترتیب 140و80مترمی باشد.قسمت جنوبی دریاچه درتمام سال مملوازیخ وبرف بوده ومنظره بسیارجالبی دارد.متاسفانه درسالیان اخیروباافزایش صعودکنندگان به قله سبلان این دریاچه واطراف آن مملوازقوطی کنسرووظروف یکبارمصرف شده ومنظره تاسف باری ایجادکرده است.به امیداینکه کوهنوردان عزیزدرحفظ پاکیزگی وزیبایی قله سبلان دقت افزون تری داشته باشند.                                                والسلام

                                                                 

                                                                            آبگرم شابیل-88/3/15

                                                         

                                                                                دریاچه زیبای قله سبلان

گزارش صعودبه آیقارازمسیردره

به دلیل بارندگی های اخیرکوههای اطراف شهرستان مشکین شهرامسال طراوت وزیبایی فوق العاده ای دارند.بااینکه حدودیک ماه قبل صعودی به منطقه آیقارازمسیرقینرجه داشتیم،تصمیم گرفتیم صعوددیگری واینبارازمسیردره به این ارتفاعات انجام دهیم.جمعه 88/4/5ساعت هفت ونیم صبح راهی آبگرم قینرجه می شویم.به دنبال چندبرنامه سنگین که درهفته های گذشته داشته ایم تعداداعضافعال گروه به شدت کم شده وبه نظرمی رسدخصوصاپس ازصعودفوق العاده سنگین به آیقاروتندیرلی که درتاریخ هشتم خردادودرهوای نامساعدانجام شدوشامل حدودسیزده ساعت کوهپیمایی دشواربود،تعدادی ازگروه عطای کوهنوردی رابه لقایش بخشیده اند.کوهنوردی ورزش سنگینی است وعلیرغم نشاط وشادابی واعتمادبه نفسی که به شخص می دهدتنهاکسانی که واقعاعاشق این ورزش مفرح هستندقادرندبصورت مداوم آنراانجام دهندوظاهراتعداداین افرادعاشق درگروه ماتنهاسه نفربوده اند.
به هرروی ساعت هشت گروه سه نفره ماحرکت خودراازآبگرم قینرجه آغازمی کند.مشکین شهرمنطقه کم بارانی است ومعمولامراتع کم ارتفاع تردراین موقع ازسال کاملا خشک می شوند،ولی امسال به لطف بارش های مداوم باران دردوماه اخیراثری ازخشک شدن مراتع دیده نمی شود.عطرگل های وحشی ،وزوززنبورهاوصدای پرندگان گوناگون طبیعت رابسیارزیباومسحورکننده کرده است.آنقدرغرق این زیبایی هاگشته ایم که متوجه نمی شویم کی به ابتدای دره آیقاررسیده ایم.
صبحانه مختصری می خوریم ووارددره می شویم.همانگونه که درنوشته های پیشین وخصوصادرمطلب مسیرهای صعودبه آیقارتوضیح داده شده است،زیباترین ودرعین حال دشوارترین مسیرصعودبه آیقارمسیردره می باشد.علت این دشواری هم این مسئله است که امکان گذرازکناررودخانه دربیشترقسمت هاوجودنداردوبایدازدوطرف دره برای صعوداستفاده کردوبطورمرتب ازرودخانه گذشت وچپ یاراست دره رابرای صعودانتخاب کرد.حتی درقسمت هایی ازمسیرنیمچه صخره نوردی های کوتاهی هم نیازاست.رودخانه درقسمت هایی ازمسیراززیرتوده های برف عبورمی کندومنظره بسیارزیبایی بوجودمی آید.یکی دوباروبااحتیاط کامل ازروی این توده های برف یخزده عبورمی کنیم.رودخانه پرآب است وگاهی حین عبورلحظه ای مارامهمان خودکرده وکفش وشلوارمان راخیس می کند.باکی نیست ودرمقابل اینهمه زیبایی مشکلات کوچک رنگ می بازند.ردپای حیوانات وحشی دردوطرف رودخانه پراکنده اند.درچندنقطه ردپای خرس به وضوح دیده می شود.اکثرردپاهای دیگرمربوط به گرازوگرگ است.دریکی ازنقاط صعب العبورغاری دردیواره دره قرارداردکه درسالهای گذشته چندین بارردپای خرس رادرورودی آن دیده ام وبا اینکه می دانیم خرس حیوان بسیارآرامی است وامکان حمله آن به انسان بسیارپایین،ولی بازاحتیاط رارعایت کرده وقبل ازرسیدن به نزدیکی غارترقه ای منفجرمی کنیم تاوجودحیوان درون غاریادرآن نزدیکی مشخص شود.خبری نمی شودومابه مسیرخودادامه می دهیم.دردونقطه آبشارهای زیبایی درمسیررودخانه ایجادشده است وخصوصاوجودبرف دراطراف آنهامناظرزیبایی بوجودآورده است.ساعت یک ونیم ازقسمت تنگ دره خارج می شویم.ازاین نقطه به بعددره بسیارعریض می شود.چشمه های فراوانی دراین قسمت قراردارندکه یک ساعت بعدبه کناریکی ازآنها می رسیم.منطقه کاملاخلوت است وبدلیل وجودعلوفه درارتفاعات پایین ترهنوزعشایربه این قسمت ازکوه نیامده اند.کنارچشمه نهارمی خوریم وساعت چهارونیم آهنگ بازگشت می کنیم.برای صعودبه خودقله ازاین مسیربایدحداکثرساعت شش ازشهرحرکت کردوازنظرزمانی امکان صعودبه قله رانداریم وبه همین حدبسنده می کنیم.دربازگشت بارش باران آغازمی شودومانیم ساعتی زیرنایلونی که همراه داریم می نشینیم وپس ازبندآمدن باران به راهمان ادامه می دهیم.بازگشت ازراه مالروشرق دره راحتترین مسیربرای پایین آمدن است.ساعت هفت ونیم به قینرجه می رسیم وپرونده صعودی دیگربرای مابسته می شود.                        والسلام

                                         دره آیقار-پنجم تیرهشتادوهشت

                                         آبشاری درمیان برف-دره آیقار-پنجم تیرهشتادوهشت

                                        دره آیقار-پنجم تیرهشتادوهشت